بینایی

ما بیشتر اطلاعات محیط پیرامون را به کمک حس بینایی دریافت می‌کنیم. کره چشم در حفره‌ای استخوانی (کاسه چشم) قرار دارد و توسط ماهیچه‌هایی حرکت می‌کند. همچنین پلک‌ها، مژه‌ها، بافت چربی روی کره چشم و اشک وظیفه حفاظت از آن را بر عهده دارند.

برای درک عمیق ساختار چشم، باید آن را به صورت لایه‌لایه از بیرون به درون بررسی کنیم.

این لایه بیرونی‌ترین پوشش چشم است و از دو بخش تشکیل شده است:

صلبیه: بخش سفیدرنگ و محکم چشم است.

قرنیه: بخش جلویی و شفاف این لایه است که نور از آن عبور می‌کند.

این لایه شامل سه بخش بسیار مهم است:

مشیمیه: لایه‌ای رنگدانه‌دار و پر از مویرگ‌های خونی است

عنبیه: بخش رنگین چشم در پشت قرنیه است که در وسط آن سوراخ «مردمک» قرار دارد. عنبیه دارای دو گروه ماهیچه صاف است: ماهیچه‌های تنگ‌کننده (با اعصاب پادآسیمپاتیک برای نور زیاد) و گشادکننده (با اعصاب آسیمپاتیک برای نور کم).

جسم مژگانی: حلقه‌ای بین مشیمیه و عنبیه است که شامل ماهیچه‌های مژگانی می‌شود. عدسی چشم که همگرا و انعطاف‌پذیر است، توسط رشته‌هایی به نام «تارهای آویزی» به این جسم مژگانی متصل می‌شود.

آب‌وهوای درون چشم (مایعات):

زلالیه: مایعی شفاف در فضای جلوی عدسی است که از مویرگ‌ها ترشح می‌شود. وظیفه آن تأمین اکسیژن و مواد غذایی برای عدسی و قرنیه (که خون‌رسانی مستقیم ندارند) و جمع‌آوری مواد دفعی آن‌هاست.

زجاجیه: ماده‌ای ژله‌ای و شفاف در فضای پشت عدسی است که شکل کروی چشم را حفظ می‌کند.

داخلی‌ترین لایه چشم که پیام عصبی در آنجا متولد می‌شود!

گیرنده‌های نوری: شامل یاخته‌های مخروطی (برای نور زیاد، تشخیص رنگ و جزئیات) و یاخته‌های استوانه‌ای (برای نور کم) هستند. درون این گیرنده‌ها ماده‌ای حساس به نور وجود دارد که ویتامین A برای ساخت آن ضروری است.

نقطه کور: محلی در شبکیه که آسه (آکسون) یاخته‌های عصبی از آنجا خارج شده و عصب بینایی را تشکیل می‌دهند تا پیام را به مغز ببرند.

لکه زرد: بخشی از شبکیه در امتداد محور نوری کره چشم که در دقت و تیزبینی اهمیت دارد، زیرا گیرنده‌های مخروطی در آن فراوان‌ترند.

برای اینکه ببینیم، نور باید این مسیر استراتژیک را طی کند:

1 پرتوهای نور از قرنیه می‌گذرند و به علت انحنای قرنیه همگرا می‌شوند.

2 سپس از زلالیه، سوراخ مردمک، عدسی و زجاجیه عبور می‌کنند. (عدسی پرتوها را دقیقاً روی شبکیه متمرکز می‌کند)

3 با برخورد نور به شبکیه، ماده حساس به نور درون گیرنده‌های نوری تجزیه می‌شود.

4 این تجزیه، واکنش‌هایی را به راه می‌اندازد که به تغییر پتانسیل و ایجاد پیام عصبی منجر می‌شود.